Slachtoffers van geweld in Tripoli bereiden stap naar Internationaal Strafhof voor

Een dossier voor begin 2027

Een internationaal team van juristen wil begin 2027 een dossier indienen bij het Bureau van de Aanklager van het Internationaal Strafhof (ICC). Het team vertegenwoordigt mensen die zijn getroffen door het gewapende geweld in Tripoli in mei 2025. Het materiaal omvat volgens de juristen zowel bewijsmiddelen als een analyse van de mogelijke juridische gevolgen.

Wat gebeurde er in Tripoli?

Van 12 tot en met 14 mei 2025 werd de Libische hoofdstad getroffen door grootschalig gewapend geweld. Volgens de toelichting van het team ging het om de ernstigste periode van instabiliteit in de stad in vele jaren. Burgers, overheidspersoneel, woningen en infrastructuur werden door de gebeurtenissen geraakt. Getroffenen en hun familieleden zochten daarna juridische ondersteuning.

Onderzoek naar verschillende incidenten

Het onderzoek richt zich op gebeurtenissen voorafgaand aan 12 mei en op incidenten die cliënten van het team hebben getroffen. De juristen onderzoeken de omstandigheden van de dood van leden van de Stability Support Apparatus (SSA), onder wie leider Abdulghani Alkikli, tijdens een bijeenkomst op 12 mei. Ook kijken zij naar meldingen over de behandeling van overleden SSA-leden, vermeende aanvallen en plunderingen in Abu Salim en incidenten rond gevangenissen en de gerechtelijke politie.

Wie voert het onderzoek uit?

De Libische advocaat dr. Khaled Al-Zaidy leidt het team. Ook de Amerikaanse advocaat Anand Shah maakt er deel van uit. Shah heeft zeventien jaar ervaring met zaken voor internationale gerechtelijke instanties, waaronder het ICC en het Speciaal Tribunaal voor Libanon. Verder werken een ervaren internationaal onderzoeker en specialisten in digitaal bewijs en dossierbeheer mee.

Juridische beoordeling

Het team zegt video- en geluidsopnamen, foto’s, documenten en getuigenverklaringen te hebben verzameld, ondanks veiligheidsproblemen en logistieke hindernissen. Het onderzoekt mogelijke schendingen van Libisch recht en beoordeelt of het geweld juridisch als een niet-internationaal gewapend conflict kan gelden. Alleen wanneer aan de toepasselijke voorwaarden is voldaan, kunnen bepaalde vermeende handelingen mogelijk onder artikel 8 van het Statuut van Rome vallen. Dit zijn voorlopige beoordelingen, geen rechterlijke vaststellingen.

Vervolg bij de ICC-aanklager

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties verwees de situatie in Libië in 2011 naar de ICC-aanklager; het Hof heeft sindsdien procedures gevoerd over vermeende internationale misdrijven in Libië. De nieuwe indiening zal naar verwachting de verzamelde informatie en juridische analyse bevatten. De aanklager beslist onafhankelijk of verdere stappen gerechtvaardigd zijn. Volgens het team maken de omstandigheden in Libië een nationale rechtsgang mogelijk moeilijk. Al-Zaidy benadrukt dat slachtoffers hopen op een alternatieve weg naar gerechtigheid.